ઇન-હેન્ડ પગાર
તરીકે પણ ઓળખાય છે: take-home salary, net salary, monthly credit
ઇન-હેન્ડ પગાર એટલે બધી કપાત પછી દર મહિને ખરેખર તમારા બેંક ખાતામાં જમા થતી રકમ — બજેટ ફક્ત આ જ આંકડા પર બાંધવું જોઈએ.
ઇન-હેન્ડ પગાર એટલે બાદબાકીની સાંકળ પૂરી થયા પછી બચતું. CTC થી શરૂ કરો, એમ્પ્લોયરનું પ્રોવિડન્ટ ફંડ યોગદાન અને ગ્રેચ્યુઇટી જોગવાઈ કાઢીને ગ્રોસ પગાર સુધી પહોંચો. ગ્રોસમાંથી તમારું પોતાનું PF યોગદાન, સ્રોત પર કપાયેલો આવકવેરો, અને તમારું રાજ્ય લેતું હોય ત્યાં પ્રોફેશનલ ટેક્સ બાદ કરો. જે બચે તે જ માસિક જમા.
સરખી CTC ધરાવતા બે લોકો નોંધપાત્ર રીતે અલગ રકમ ઘરે લઈ જઈ શકે. ઊંચા બેઝિક ઘટક સાથે રચાયેલો પગાર બંને બાજુએ મોટું PF યોગદાન કરાવે છે, જેનાથી માસિક રોકડ ઘટે છે પણ નિવૃત્તિ બચત વધે છે. ભથ્થાપ્રધાન રચના તેનાથી ઊલટું કરે છે. બેમાંથી કોઈ ચોક્કસપણે વધુ સારું નથી — એક તરલતાની તરફેણમાં, બીજું લાંબા ગાળાના ભંડોળની.
તમારી ટેક્સ રિજીમની પસંદગી પણ આંકડો બદલે છે. રિજીમ સ્લેબ દરોમાં અને કઈ કપાત તથા છૂટ ઉપલબ્ધ છે તેમાં અલગ પડે છે, તેથી એ જ ગ્રોસ પગાર તમે શું પસંદ કરો છો અને ખરેખર કઈ કપાત દાવો કરી શકો છો તેના આધારે અલગ માસિક જમા આપી શકે.
બજેટ બનાવવા, EMI નક્કી કરવા અને તમે શું પરવડી શકો તે આંકવા માટે ઇન-હેન્ડ પગાર જ એકમાત્ર મહત્ત્વનો આંકડો છે. ધિરાણકર્તા લોન પાત્રતા આના પર જ આંકે છે, મકાનમાલિક ભાડું આના પર જ આંકે છે, અને દરેક વાસ્તવિક માસિક યોજના અહીંથી જ શરૂ થાય છે.